New & Improved: Valencia

New & Improved: Valencia

TEKST EN BEELD: JURRIAAN TEULINGS

<Dit artikel verscheen eerder in Winq magazine>

Valencia, de derde stad van Spanje, is te lang over het hoofd gezien. De klacht van het massatoerisme was dat de stad ‘met de rug naar zee’ is gebouwd. Dus toog men, eenkennig als de pakkettoerist kan zijn, met koelbox en klapstoel naar de stranden van nabijgelegen oorden als Alicante en Benidorm. Dat het ontbreken van dit soort toeristen bij veel anderen juist als een aanbeveling geldt, werd niet uitgebuit. Goed, erg verheffend was het aanbod jarenlang niet. De charme van pleintjes met sinaasappelbomen is groot maar snel bezien. Een gezaghebbend keramiekmuseum gooit ook geen hoge ogen, om van een rijstmuseum nog maar niet te spreken. Maar nu staat Valencia volop in de belangstelling. Grote evenementen als de kunstmanifestatie Bienal de Valencia en de America’s Cup (de zeilrace die na de Olympische Spelen en het WK voetbal het grootste sportevenement ter wereld is, en de meest glamoureuze bovendien) zetten de stad op de kaart. Even daarvoor was er aan de Middeleeuwse troeven van de binnenstad een van de meest in het oog springende architectonische projecten van Europa toegevoegd, La Ciudad de las Artes y las Ciencias, ‘de Stad der Kunst en Wetenschappen’. Voor dit gigantische project in de lege bedding van de omgeleide rivier Túria kreeg de home grown toparchitect Santiago Calatrava de vrije hand om een hagelwit wetenschapsmuseum, een zeeaquarium, een Imax-zaal en een muziektheater te bouwen, omgeven door een schitterend, aquamarijn bassin. Alles van een omvang en prestige die je misschien wel zou verwachten in Londen of Parijs, maar toch zeker niet in het Utrecht van Spanje. De schelpachtige constructie het muziektheater, het Palau de la Música, is een futuristische droom van Jules Verne die zijn broertje in Sydney naar de kroon steekt. Het wetenschapsmuseum heeft nog het meest weg van een zongebleekt skelet van een reuzenwalvis. Voor de America’s Cup kreeg de haven een grondige facelift. Het in allerijl opgetuigde Veles e Vents-gebouw, een witte ijswafel van David Chipperfield en Fermín Vázquez (ook al een product van Valencia), fungeerde als het gastencentrum waar afgelopen zomer de internationale jetset neerstreek voor een blik op de onheilig dure jachten.

Playa en paella

Al met al is de vlucht die het toerisme heeft genomen aardig te verklaren. Valencia is in het stadium waarin Barcelona zich net na de Spelen van 1992 bevond. Een hervonden schat. Zelfs de zee is niet langer de rug toe gekeerd. Na de afsluiting van de America’s Cup is meteen begonnen aan de constructie van de Marina Real Juan Carlos I, een jachthaven die de finishing touch van de architectonische revolutie van Valencia moet gaan vormen. Opnieuw wordt hier een architect van eigen bodem naar voren geschoven: José María Tomás Llavador. In de tussentijd kunnen degenen die bereid zijn een olieopslagplaats in de achtergrond voor lief te nemen, de beste paella ter wereld genieten in de reeks restaurants langs het lange en brede Playa de las Arenas. Die paella aan het strand is ’s middags het beste; dat is het tijdstip waarop het hoort te worden gegeten. Het gerecht is hier bedacht, dus men kan het weten. Een ´geallieerd´ leger van Fransen, Duitsers, Engelsen en Italianen maakte er al een feestmaal van, nadat ze in 1238 de Moren definitief de stad uit hadden getrapt.

Flikkers en fallas

Nu de ogen op Valencia zijn gericht, vallen twee dingen op, die eerder aan het lokale toerisme voorbehouden waren gebleven. Ten eerste het spectaculaire ´Las Fallas´, een ongekend feest dat de stad in maart een weeklang volledig op z´n kop zet. Een carnaval geschikt voor carnavalhaters, waarin ninots, huizenhoge papier maché beelden, verspreid over de stad worden opgevoerd. De beelden, die politici en andere idiootverklaarde lieden voorstellen, worden aan het eind in de fik gestoken. Oorverdovend vuurwerk – altijd weer goed voor een uitslaande brand of twee – houdt iedereen een week uit de slaap. Het is geen wonder dat Spanje Europa´s grootste afnemer van cocaïne is. Het is wel een wonder dat de Fallas nog relatief onbekend zijn buiten Spanje.

Ten tweede valt op dat Valencia een levendige, en openlijke, gay scene heeft. Dat is wel eens anders geweest. Een berucht geval uit een niet zo ver verleden illustreert dit. In 1976 was Valencia bepaald geen plek voor een puberende homoseksueel. Toen Antonio Ruiz, na het doorstaan van de gebruikelijke existentiële crisis die ontluikende homo’s ten deel valt, besloot zijn moeder in vertrouwen te nemen, reageerde ze buitengewoon geschokt. En ze belde haar zus. Die belde een non. En die ging naar de politie. Hoewel Antonio alleen maar had gezegd dat hij op jongens viel, en niet dat hij de buurjongen te grazen had genomen, werd hij gearresteerd. Van zijn bed gelicht, onder toeziend oog van de familie, die daar van tevoren van op de hoogte was geweest. In de drie maanden die hij in de gevangenis doorbracht werd hij veelvuldig geslagen en verkracht. Het zou het verhaal kunnen zijn van een jonge homoseksueel in Teheran, anno 2007. Zo lagen de zaken er voor in Valencia , amper een jaar na het overlijden van Franco. De bevrijding van zijn dictatuur bood weinig soelaas voor de homo’s die onder zijn regime in strafkampen waren opgesloten, noch voor homopubers die het onzalige idee hadden hun ontluikende seksualiteit er vlak na wereldkundig te maken. Het duurde nog tot 1979 totdat alle homoseksuelen waren vrijgelaten.

Franco en Fraga

De meeste Spanjaarden hebben er geen idee van dat homo’s nog maar enkele decennia geleden werden vervolgd op een manier die in Nazi-Duitsland niet zou hebben misstaan. Zo’n 5000 mannen werden opgesloten in gevangenissen, kampen en psychiatrische instellingen, waar ze werden geslagen, gemarteld, en behandeld met elektroshocks. Het hoort bij de houding die het Spaanse volk heeft ten opzichte van de zwarte dagen van het Franco regime: niet over praten, zo snel mogelijk vergeten. Dat er geen oorlogstribunaal aan te pas is gekomen om de criminelen van de Spaanse burgeroorlog en de dictatuur die erop volgde terecht te stellen, heeft veel onverwerkt leed opgeleverd. Ga maar na: stel dat Goebbels na de val van Nazi-Duitsland vrijuit was gegaan, in de overgangsregering werd geplaatst waarin hij het credo ‘de straat is van mij’ huldigde, daarna een nieuwe rechtse partij oprichtte, en het schopte tot Minister-President van Beieren. De vergelijking tussen de diabolische Goebbels en de binnen het Franco-regime al hervormingsgezinde Minister van Propaganda, Manuel Fraga, is misschien wat oneerlijk, maar dat is in een notendop waar hij mee wegkwam. Fraga stond aan de wieg van de Partido Popular (nu de grootste oppositiepartij in Spanje) en was tot 2005 president van Galicië. Daar vergeleek hij voorstanders van het homohuwelijk met ‘vandalen’ en ‘anarchisten’.

De andere kant van de medaille is dat misschien juist door vooruit te kijken in plaats van achteruit, Spanje zichzelf de mogelijkheid heeft gegeven om in de korte tijdspanne van drie decennia onherkenbaar te veranderen. De houding van het Spaanse volk ten opzichte van homo’s is tolerant als nooit tevoren. Toen de regering Zapatero in 2005 aankondigde het burgerlijk huwelijk open te stellen voor homo’s, als derde land na Nederland en België, had deze zijn huiswerk goed gedaan. Uit onderzoek bleek dat 66% van de bevolking voor het homohuwelijk was. Meer dan in het als liberaal bekend staande Zweden.

Força al canut

Antonio Ruiz is nu in de veertig. Zijn geboortestad staat tegenwoordig te boek als een stad die meer gay-friendly is dan populaire homobestemmingen als Barcelona en Madrid. De burgemeester, Rita Barberá Nolla, nota bene van de Partido Popular van Manuel Fraga, is een lesbienne. Jonge jongens kunnen vanuit de kast meteen in een van de vele gay bars, sauna’s en discotheken duiken. In de populairste gay-discotheek van het moment, Deseo 54, hangt de sfeer van de Amsterdamse iT in de jaren ’90. De extravagante dansers op het podium draaien zo energiek met hun achterste dat ze het luchtruim lijken te gaan kiezen. Een moddervette, Divine-achtige travestiet dansbanjert molenwiekend over het podium, playbackt met consumptie en stelt de naden van haar veel te strakke jurk danig op de proef. Op de dansvloer klinkt een jong en uitgelaten publiek straffe cocktails en wenst elkaar ‘salut i força al canut’, vrij vertaald ‘proost en sterkte met je pik’. Barrio del Carmen, de buurt die ’s nachts tot leven komt met allerhande volk van alle leeftijden, is een doolhof van smalle straatjes waar bars gay-friendly ofwel hetero-friendly zijn, van een strikte scheiding is geen sprake.

Evil lesbian

Valencia staat ook bekend om de studio´s waar Spanje´s versie van Boulevard, Tómbola, het grofste en derhalve best bekeken roddelprogramma werd opgenomen. Nichtenhumor die erin ging als koek. De homo’s, op hun beurt, zien er de humor niet van in dat burgemeester Rita Barberá Nolla, die vorig jaar de shortlist van de verkiezingen van de beste burgemeester ter wereld haalde, her en der homobars sluit. De ‘lesbiana maligna’ weigert steeds vaker vergunningen te verlengen (wegens geluidsoverlast, waarbij homo’s meer decibellen lijken te maken dan hetero’s) en zadelt de bars met vroegere sluitingstijden op. De vertrutting waarover men zich beklaagt heeft desondanks nog lang geen Amsterdamse vormen aangenomen, maar aardig is wel om op te merken hoe uitgerekend Job Cohen haar bij dezelfde verkiezingen links inhaalde. De bars sluiten dan wel op het in Spanje ongehoord vroege tijdstip van 3 uur ’s nachts, de discotheken zijn dan nog niet eens op gang. Valencia laat zich zijn glorieuze opleving niet zomaar afpakken.


INSIDE VALENCIA

Popy kan in Valencia de straat niet op zonder op elke hoek een bekende tegen te komen. Als meer dan goede bekende in het Valenciaanse is hij precies degene die je moet hebben wegwijs te worden in de lokale gay scene. Een compleet overzicht van de Valenciaanse gay scene kun je vinden op de Targeta LGTB van lambdavalencia.org, maar dit zijn volgens Popy de krenten uit de pap:

Cafés:

Café de las Horas.
Conde de Almodóvar, 1
dagelijks vanaf 16:00 uur

Café de la Seu.
Sant Calze, 7
vanaf 18:00 uur

Clubs:

Venial
Quart, 26
dagelijks vanaf 01:00 uur

Deseo 54
Pepita, 15
Vr-Za. 01:00-07:00 uur

Pubs:
ADN.
Àngel Custodi, 10
Do-Za vanaf 11:00 uur

Space Venial
Achterzijde club Venial

Restaurants
:
Turangalila
Mar, 34
963910255

Pekado
Pça. Vincente Iborra, 9
963924139

MOVE LIKE A LOCAL

When in Valencia, do as the Valencians do: pak de scooter. Dat kan goedkoper dan je denkt; bij Cooltra Valencia ben je voor 20 euro per dag, of 130 euro voor een week, al klaar. En zelfs dát kan goedkoper. Het enige wat je hoeft te doen is de naam Winq laten vallen. Dat levert je spontaan 10% korting op de huurprijs op. Let ook op speciale scootertours die worden aangeboden, inclusief paella aan het strand! vooraf je scooter reserveren? ga naar www.cooltra.com
Liever gewoon aan komen waaien? avenida del puerto 47, Valencia.
Of toch vooraf even bellen? (+34) 96 339 47 51